Agnostisizm Hakkında Bilgiler

Bilimin tespitlerinden uzak insan düşüncesinin düştüğü yanılgılara bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. “Bilinmezcilik” olarak da tanımlanabilecek, eski Yunan sofistlerden Protogoras’a kadar temellendirilen Agnostisizm, ünlü biyolog Thomas Henry Huxley tarafından ilk defa 1869’in sonlarına doğru ortaya atılır. Yunan Antikçağ bilginlerinden duyumcu sofistlere göre bilgi duyuların sonucudur ve duyular haricinde bilgi edinmek mümkün değildir, her bilgi herkes için geçerli değildir. İnsanın deneyimleriyle kazandığı olguların ötesinde hiçbir şeyin varlığını bilemeyecektir. Felsefi bir ekol olarak konumlanması ise 19. yüzyılın ikinci yarısına denk gelir. Sözcük olarak Agnostik, “özde bilgisi olmayan” manasına gelir.

“Tanrı’nın varlığının” bilinemez olduğunu ve dinlerin Tanrıdan gelmediğini savunan Agnostisizm, bir yaratıcının var olup olmadığının hiçbir zaman bilinemeyeceğini savunur. Agnostisizm bu bakımdan “kesinlikle Tanrı vardır” tezini savunan Teizmden den de “kesinlikle Tanrı yoktur” diyen Ateizmden de kendisini ayrı tutar. 11. yüzyılda yaşamış olan İranlı şair Ömer Hayyam’ın şiirlerinde Agnostisizm’in etkileri görülebildiği için bu düşünce akımının doğuyu etkilediğini savunmak mümkündür. Batıdaki başlıca felsefi temsilcileri ise; Herbert Spencer, William Hamilton ve Leslie Stephen’dir.

Aklı savunan Thomas Henry Huxley Agnostisizm’i bir inanç olarak tanımlamaz.

Agnostikler Tanrı’nın varlığı meselesi insan aklının ötesinde bir konu olarak ele alır. Düşünmek ve konuşmak anlamsızdır. Ateist olduğu iddia edilen ünlü düşünürlerden Bertnard Russell (1872-1970) felsefi olarak kendisini Agnostik olarak tanımlar. Ona göre her şeye rağmen dünyadaki hiçbir dinin Tanrı’nın varlığı ya da yokluğunu ispatlayacak herhangi bir kanıtı mevcut değildir. Agnostikler Tanrı’nın varlığı ya da yokluğu konusunda bir karar belirtmekten kaçınırlar. Agnostisizm’i nihai kararsızlık olarak belirtmek mümkündür. Teistler “Tanrı’nın varlığına” inanırken Ateistler “Tanrı’nın var olmadığını” savunurlar.

Agnostisizm, “Ateizm’in entelektüel bakımdan daha dürüst hali” diyenler de mevcuttur. Bir başka kategorilendirmeye göre ise Ateizm altındaki bir alt kategoridir. Geleneksel Ateizm, pozitif Ateizm adını almışken; Agnostisizm ise negatif halidir. Ateizm kanıtlanamaz bir düşünce olarak gördüğü “Tanrı’nın var olmadığını” iddia eder. Agnostisizm, Tanrı’nın varlık ya da yokluğunun kanıtlanamayacağını, var olup olmadığını bilmenin imkansız olduğunu savunur.

Charles Darwin, Richard Dreyfuss, Umberto Eco, Ermeni ötenazici Jack Kevorkian, Lary King, Sean Penn, Roman Polanski, Bertnard Russell ve Uma Thurman, Ted Turner kendilerini agnostik olarak ifade eder.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İletişim
Kategoriler