Dostoyevski | Hayatı, Eserleri, Biyografisi

11 Kasım 1821′de; Moskova’da Yoksullar Hastanesi’ne ait bir apartmanda doğan, 9 Şubat 1881’de henüz 60 yaşındayken Saint Petersburg’da hayata gözlerini yuman Fyodor Mihayloviç Dostoyevski Rus edebiyatının yapı taşlarından biridir. Sarhoş ordu cerrahı sert ve acımasız bir baba ve tüccar kızı hasta bir anne arasında büyüyen Dostoyevski annesinin de yardımıyla evde başladığı eğitimini özel bir okulda sürdürür. Koruyucu tavırlarına sığındığı annesini 1837’de çok küçük yaşlarda kaybetmiş olması, daha sonraları eserlerine de yansıyacaktır. Dostoyevski, annesini kaybettikten sonra Petersburg’taki Mühendis Okulu’na girdi. Babasının ölüm haberini burada aldı. 1837′de girdiği Petersburg Askeri Mühendis Okulu’ndaki eğitimini tamamladıktan sonra İstihkâm Müdürlüğü’ne giren yazar bir yıl olmadan istifa ederek buradan ayrılır. Özetle ordudan edebiyata geçer.

Ne yazık ki 1846’da yayımlanan; ilk Rus toplumsal romanı olarak daha sonraları anılacak “İnsancıklar” ilgi görmez, Dostoyevski’nin umudu kırılır ve politikayla ilgilenmeye başlar. Devlet ve Çar 1. Aleksandr aleyhinde suç işlediği iddiasıyla 23 Nisan 1849’da yargılanır. Tam kurşuna dizilmek üzereyken diğer sekiz tutuklu arkadaşı ile affedilerek Sibirya’da bulunan Omsk Cezaevi’ne gönderilir. Cezası dört yıl kürek, dört yıl da adi hapse dönüştürülmüştür. Geçirdiği 4 yılın ardından er rütbesi ile orduda görevlendirilen Dostoyevski, subaylığa kadar yükselir. 1857’de ise dul Maria Dmitrievna Isayeva ile evlenecektir. 1862’de kaleme aldığı Ölüler Evinden Anılar Sibirya’daki günlerini anlatan eserlerinden biridir. Yazdıklarıyla Çar II. Aleksandr’ı bile etkilemeyi başaran yazar; sara nöbetlerinden ve diğer hastalıklarından kurtulamadığı, kumar yüzünden maddi sıkıntılar çektiği yıllarda çok başarılı işlere imza atar. Parasal yükümlülükleri yüzünden yayıncılarla yıkıcı sözleşmeler imzalayan Dostoyevski bu zor zamanlarında bile Suç ve Ceza (1866) ve Kumarbaz (1867) gibi olağanüstü eserlerini tamamlayabilecektir.

ESERLERİ:

ROMAN:
İnsancıklar (1846)
Öteki (1846, 1978)
Ev Sahibesi (1951, 1970)
Beyaz Geceler (1934, 1983)
Bir Yufka Yürekli (1957, 1985)
Netoçka Neznanova (1937, 1964)
Stepançikovo Köyü (1948, 1973)
Ölü Bir Evden Hatıralar (1946, 1969)
Ezilenler (1957, 1982)
Yeraltından Notlar (1973, 1985)
Suç ve Ceza (1945, 1984)
Kumarbaz (1941, 1986)
Budala (1941, 1985)
Ebedi Koca (1955, 1984)
Ecinniler (1960, 1984)
Delikanlı (1946, 1985)
Karamozof Kardeşler (1940, 1984)

Uzun Öykü:
Amcamın Rüyası (1868, 1973)

Günlük:
Bir Yazarın Günlüğü (günlük) 1975)

Konuşma:
Batı Çıkmazı: Puşkin Üzerine Konuşma (1975)

Dostoyevski’nin Sibirya yıllarını anlattığı “Ölü Bir Evden Hatıralar ya da Ölü Evinden Anılar” muhteşem bir eserdir. Mutlaka Okumanızı öneririm.

 

Bir önceki yazımız olan Lenin Kimdir? | 21 Ocak 1924 Ölüm Yıldönümü başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir