Hezarfen Ahmed Çelebi ve Hayatı

Hezârfen Ahmed Çelebi (Osmanlı 1609 – 1640), 17. yüzyılda Osmanlı devrinde yaşamış Müslüman bir Türk bilginidir. Kendi icadı olan takma kanatları ile tarihte uçmayı başaran ilk insan olmuştur. 1623-1640 arasında hükümdarlık yapan Sultan IV. Murat devrinde, uçma düşüncesini uygulayışı ve geniş bilgisinden ötürü halk arasında, “çok şey bilen” Hezarfen olarak anılır.

Çelebi, kuşların anatomisini analiz ederek Okmeydanı’nda deneyler yapmıştır. Ayrıca, Leonardo Da Vinci’nin uçma konusundaki çalışmaları ile kendinden çok önce bu konuda deneyler yapan 10. yüzyıl Müslüman Türk alimlerinden İsmail Cevheri’den ilham aldığı sanılmaktadır.

1632 senesinde lodoslu bir İstanbul gününde Galata Kulesi’nden kuş kanadına benzer bir araç ile kendini boşluğa bırakan ve uçarak İstanbul Boğazı’nı geçip 3358 metre ötedeki Üsküdar Doğancılar’a indiği varsayılan Hezarfen Ahmed Çelebi, Türk havacılık tarihinin önemli kişilerden biridir. Bu uçuşa ait belgeler şimdiye kadar sadece Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sindeki verilerden ibarettir.

Bu olay Osmanlı ve Avrupa’da büyük sansasyon yarattı ve dönemin padişahı IV. Murat tarafından da çok beğenildi. Sarayburnu’ndaki Sinan Paşa köşkünden durumu seyreden Sultan, Ahmed Çelebi ile önceleri yakından alakadar olmuş, hatta Evliya Çelebi’ye göre “bir kese de altınla” sevindirmiş, ancak bu derece bilgili ve becerikli birisinin tehlikeli olabileceğini düşünüp, “Bu adem pek havf edilecek bir ademdir, her ne murad ederse elinden gelir, böyle kimselerin bakaası caiz değil” diyerek onu Cezayir’e sürgün etmiştir.

1996 yapımı Türk filmi İstanbul Kanatlarımın Altında, 17 Ekim 1950’da PTT tarafından bastırılan 20 kuruşluk anı pulu ve 2012 yılında Fazıl Say tarafından bestelenmiş olan Hezârfen Ney Konçertosu dönemi özetler çalışmalardır.

Bir önceki yazımız olan Halit Akçatepe | Unutulmayacak Bir Oyuncu başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir