Milli İstihbarat Teşkilatı Hakkında Bilgiler

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Türkiye Cumhuriyetinin resmi istihbarat kuruluşudur. Ülkemizin bölünmez bütünlüğü ve anayasal düzenine, varlığına, bağımsızlığına, güvenliğine ve milli gücünü meydana getiren bütün unsurlarına karşı içten ve dıştan gelecek mevcut ve muhtemel tehditler hakkında bilgi toplamak, önlemler almak ve gerekli hallerde ilgili kurumları uyarmak amacıyla 1965 yılında Milli Emniyet Hizmeti yerine kuruldu.

Kanun ile bir Müsteşar tarafından yönetilecek MİT; Müsteşarın, kanun ile tanımlanan görevlerin yerine getirilmesinde sadece Başbakan’a karşı sorumlu olacaktır. Örgütün temeli, 17 Kasım 1913’te Enver Paşa tarafından kurulan Teşkilât-ı Mahsusa isimli istihbarat yapısına dayanır. Bu örgüt, 1. Dünya Savaşının sona ermesiyle 30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında dağıtıldı ve faaliyetlerine gizli devam etti.

5 Şubat 1919’da kurulan mütareke döneminin ilk gizli direniş örgütü ise, İstanbul’da kurulan; 16 Mart 1920 tarihinde faaliyetlerine son verilen Karakol Cemiyeti’dir. Karakol Cemiyetinin dağılması sonrası; Halâskâr Zâbitân ve Yavuz Grubu gibi çeşitli istihbarat grupları oluşturuldu. 18 Temmuz 1920’de Genelkurmay tarafından Askeri Polis Teşkilatı (AP veya P) kuruldu. Savaş döneminde faydalı hizmetler veren örgütün faaliyetlerine 21 Mart 1921 tarihinde son verildi. Günümüzde Jandarma Genel Komutanlığı bu kurumun devamı niteliğinde kabul edilebilir.

MİT

Enver Paşa tarafından 3 Mayıs 1921 tarihinde; kısa bir süre yararlı çalışmalarda bulunan Müsellâh Müdâfaa-i Milliye isimli istihbarat grubu ise İstanbul’un kurtuluşundan sonra 5 Ekim 1923’de faaliyetlerine son verdi.

Milli İstihbarat Teşkilatı ve Öncesinde Kurulan MAH

1925 sonunda Mustafa Kemal Atatürk çağdaş bir istihbarat örgütü için ilk talimatını verdi. Avrupa’da eğitilen kadroların da katılımı, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak’ın 6 Ocak 1926 tarihli emri doğrultusunda, 1965’e kadar faaliyet gösterecek ilk istihbarat kuruluşumuz olan Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti (MEH/MAH) kuruldu. Teşkilat, 5 Ocak 1927’de İçişleri Bakanlığı’na bağlandı. 6 Ocak 1926 ile 5 Ocak 1927 arasındaki bir yıllık çalışmaları, dönemin idarecileri tarafından hazırlık dönemi olarak değerlendirildi ve bir gün sonraki 6 Ocak 1927 tarihi MAH’ın nihai kuruluş tarihi olarak kabul edilerek başkanlığına Albay Şükrü Ali Ögel atandı.

Bir önceki yazımız olan I. Viyana Kuşatması Neden Başarısız Oldu? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir