Nato Nedir? | Nato Hakkında Detaylı Bilgiler

İngilizcesi “North Atlantic Treaty Organization” olan NATO, biraz uzun ismiyle Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Dünya üzerindeki en büyük uluslararası askeri ittifaktır. 4 Nisan 1949’da 12 ülke ile temelleri atıldı. NATO’nun karargah merkezi, askeri gücün Avrupa ve Kuzey Amerika’daki 28 üyesinden birisi olan Belçika’nın başkenti Brüksel’de bulunur. Tüm NATO ittifakının toplam askeri gideri, dünya savunma bütçesinin yüzde 70’inden fazladır.

Nato’nun kuruluş amacı, örgüt üyelerinin bir dış saldırıya karşı ortak savunmasını yapmaktadır. Örgüt, Kore Savaşı ile organize olunduğu yıllarda iki Amerikalı komutan idaresinde olan siyasi bir ortaklıktı.

Nato ve tarihi üzerine:

Soğuk Savaş yılları boyunca, 1955’te temelleri atılan Varşova Paktı’na üye ülkelerle çekişmeler yaşadı. 1989’daki Berlin Duvarı yıkılışı sonrası NATO, Yugoslavya’nın “başta Alman gizli servisi BND etkisi ile” dağıtılması sürecinin içine alındı ve ilk askeri adımlarını 1992-95 senelerinde Bosna-Hersek’te ve daha sonra 1999’da Yugoslavya’da attı. Politik olarak ise eski Varşova Paktı ülkeleriyle uyumlu olmaya çalıştı. Bu ülkelerin bazıları 1999 ve 2004’te ittifaka alındı.

Location_NATO_2009_blue.svg

Üye ülkelerin; bir saldırı altındaki herhangi bir üyesine yardımını öngören ilgili 5. maddesi, NATO tarihinde tek ve ilk kez 2001’deki 11 Eylül’den sonra uygulandı; askerler, NATO liderliğindeki ISAF’in emrinde Afganistan’a kaydırıldı. Nato örgütü; aralarında Irak’a eğitici gönderilmesi, korsanlara operasyon ve 2011’de BM kararı ile Libya’da uçuşa yasak bölge uygulanması gibi çeşitli ek görevler aldı. NATO üyelerini istişareler için toplantıya çağıran; nispeten daha az etkili 4. madde, Türkiye tarafından 2003’te Irak Savaşı sırasında ve 2012’de Suriye İç Savaşı sırasında silahsız bir Türk F-4 keşif jetinin düşürülmesinin ve Suriye’den Türkiye’ye havan topu atılmasının ardından ve Polonya tarafından 2014’te Rusya’nın Kırım’a müdahalesi sonrası olmak üzere toplamda dört kere uygulandı.

17 Mart 1948’de imzalanan Brüksel Antlaşması; Belçika, Birleşik Krallık, Fransa, Hollanda ve Lüksemburg tarafından kurulan NATO’nun ilk adımı olarak gösterilir. Bu ittifak sonrası panikleyen Sovyetlerin Berlin Ablukası başladı. 4 Nisan 1949’da Washington’da Kuzey Atlantik Antlaşmasına ilk imza atan beş devlet ABD, Danimarka, İtalya, İzlanda, Kanada, Norveç ve Portekiz’di. Nato heceleme alfabesi, üye uçakların rahatça üye ülke alanlarına inebilmesi, ortak 7,62 NATO kalibresi, standart uçak manevra işaretleri ittifak içindeki bilinen unsurlardır.

Charles de Gaulle’ün Fransa Cumhurbaşkanı olduğu senelerde, 1958’de Fransa kendi alınganlığı ile ittifaktan ayrıldı. Fransa, İngiltere ve ABD’nin NATO’da fazla söz sahibi olduğunu savunmaktaydı. 17 Eylül 1958’de bir memorandum göndererek, ABD ve Birleşik Krallık ile eşit bir temelde olmayı önerdi tabii ki istediği yanıtı alamadı.

Bir önceki yazımız olan Empresyonizm Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir