Şamanizm Kökenli Türk Gelenekleri

Türk kültürünün temelinde Şamanizm ve Tengrizm kökenli davranışlara rastlamak mümkündür. Gidenin arkasından su dökmek, doğadan esinlenilen isimler koymak, tahtaya vurmak, kırmızı kurdele, zararlı hayvanları gösteren halı giyim desenleri ve mezarlara taş dikilmesi gibi adetleri Şamanizm’le ilişkilendiren Şamanizm sembolleri ile dolu metinlere rastlanmakta

Şamanizm Nedir?

Şamanizm nedir Şamanizm kökenli adetler nelerdir sorularına cevap arayarak başlayabiliriz. Şamanizm; trans yoluyla, Tanrı ile insanlar arasında iletişimi sağlayıp rahatsızlıkları giderme, iyi ruhların yararlı etkilerinden yararlanma, kötü ruhların zararlarını önleme kabiliyetine sahip Şamanların etrafında kümelenmiş Taş Devrine uzanan inanç biçimlerinden biridir.

Anadoluyu etkileyen Orta Asya Şamanizm inancının temeli Gök Tanrı, güneş, yer, su, ateş ve atalar kültüne dayandırılır. Günümüzde halen dilekleri olan kimselerin türbelere ve ağaçlara bez çaput bağlaması Şamanizm etkisiyle var olan bir gelenektir. Herkesçe bilinen Kurşun dökme adeti de Şamanizmden gelmektedir. “Kut kuyma” adı verilen bu gelenek, kötü ruhların çaldığı “mutluluk ve şansın” geri gelmesi için yapılan sihir kökenli bir çeşit ayindir.

Şamanizm inancına göre köpekler bir ruhun yaklaştığını uzaktan acı acı uluyarak haber verebilmektedir. Sıradan bir kimsenin bu ruhu görmesi mümkün olmasa da; hadi oldu da gördü diyelim Şamanizm inancına göre kişinin pek yakında öleceğine işaret sayılır. Anadolu’nun kimi yerlerinde köpeklerin uluması uğursuz sayılmaktadır. Köpeklerin bazı hadiseleri evvelinde algıladığına ve bunu uluyarak anlatmaya çalıştığına inanılır.

Şamanizm’den Gelen Türk Adetleri

Yine Anadolu’da halk arasında nazar olgusu çok yaygın bir kavramdır. Bazı kimselerin özellikle mavi gözlülerin olağandışı özellikleri olduğu ve bakışlarının muhataplarına rahatsızlık verdiğine, kötülük getirebileceğine inanılır. Bunu engelleyebilmek için “nazar boncuğu”, “göz boncuğu”, “deve boncuğu” vb. nesneler takılır ki bu inanış da Şamanizm’den kalmadır.

 Yukarıda Allah var denilerek elleri göğe kaldırmanın parmakla gökyüzünü göstermenin de Tengrizm inancıyla şamanizm inancı ile ilişkilendirildiği bilinir. Allah her yerdedir ve mekandan münezzehtir. 

 

Bir önceki yazımız olan Kafa Kesildikten Sonra Bilincin Açık Kalması başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir