Şehzade Bayezid Hakkında Bilinmeyenler

Kanuninin çocuklarından Mustafa ve Cihangir arka arkaya ölümü sonrası varis olarak iki şehzade kalır. Bu isimler, karakter bakımından babasını andıran Şehzade Bayezid ve daha naif ve iktidar hırsı olmayan Şehzade Selim’dir. Hürrem Sultan, Selim’i de küstürmemek üzere tahta Bayezid’in geçmesini arzu eder. Bu yüzden de Bayezid’in hatalarını görmezden gelerek babası Sultan Süleyman ile arasının bozulmaması için çaba sarf eder.

Hürrem’in ölümünün ardından işler tersine dönmüş, Bayezid en büyük destekçisini yitirmiştir. İki şehzadenin de eğitmenliğini yapan Lala Mustafa Paşa’nın kendi menfaatleri için çevirdiği entrikaların iki öz kardeşin arasındaki rekabeti ve soğukluğu daha da arttırdığı iddia edilir.

Önceleri Bayezid’in hocası Lala Mustafa Paşa kendisini Veziriazam yapacağına inandığı Şehzade Selim’in saflarına geçmiş ve her fırsatta Bayezid’i babası Kanuninin yanında yanlış bilgilerle kötülemiştir.

Şehzade Selim’in yumuşak mizacı, yaptığı işlerinde babasına danışması; Bayezid’in ise başına buyruk işleri, hatta babasına bile bazen sesini yükseltmesi Sultan Süleyman’ı Selim’e karşı daha da yakınlaştırır.

İki şehzadenin aralarının iyice açılması sonrasında Kanuni Sultan Süleyman çatışmaları önlemek için iki kardeşi birbirinden uzaklaştırmak ister ve her ikisinin de sancaklarını değiştirir. 1558’de Şehzade Bayezid’i Kütahya sancağından Amasya’ya, Şehzade Selim’i de Manisa sancağından Konya’ya gönderir.

Şehzade Bayezid

Şehzade Bayezid durumu hakaret saymış ve tahttan daha da uzaklaştırılmak istendiğini düşünmüştür. Uzun süre Kütahya’dan ayrılmamak için çaba sarf etmişse de dayanamayıp Amasya’ya doğru yola çıkar. Yol boyunca kendisine bir çok kimse katılmış kuvvetleri zamanla artmıştır. Kanuninin Şehzade Bayezid hakkındaki şüpheleri iyice artınca Şehzade Selim’den yana olduğunu gösteren açıkça tavırlar göstermeye başlar.

Kardeşler arasındaki çekişme ve Bayezid’in babası ile soğukluğu artınca iki tarafta askeri hazırlıklara başlar. Bayezid etrafına kalabalık bir kuvvet toplamış, Selim ise baba desteğiyle hazırlıklarını tamamlamıştır. Kanuni Sultan Süleyman bazı beylerbeylerini askerleri ile birlikte Selim’in yanına gönderir.

Bayezid Amasya’da daralan bir çemberin ortasında kalmış ve bir yolunu bulup askerleri ile sancağından ayrılmıştır. Kanuni bunun üzerine izinsiz sancağı terk eden ve kendi başına asker toplayan Şehzade Bayezid için dönemin Şeyhülislamı Ebussuud Efendi’den isyan suçundan katlinin vacip olduğunu gösteren bir fetva çıkartır.

Şehzade Selim ve Bayezid ‘in kuvvetleri Konya önlerinde karşılaşır. Şehzade Selim’in yanında Padişah’ın görevlendirdiği Veziriazam Sokullu Mehmet Paşa, Rumeli Beylerbeyi ve de askerleri olunca Şehzade Bayezid için mağlubiyet kaçınılmaz olur.

Şehzade Bayezid babası Kanuni’den affını dilemiş fakat bağışlanmamıştır. Bunun üzerine Şehzade Bayezid İran Şahı Tahmasb’a sığınmış ve asi durumuna düşmüştür. İran evvela Şehzade ve oğullarını büyük törenlerle karşılamış ancak Osmanlı baskılarına dayanamayarak yüklü miktarda altın ve İran ile dostluk kurulacağı sözüyle Şehzade Bayezid’i geri vermeye razı olmuştur. Osmanlı elçileri daha oracıkta Şehzade Bayezid’i ve en büyüğü henüz 16 yaşında olan 4 oğlunu teslim almaya müteakip boğarak öldürürler.

Şehzade Bayezid’in idamı Devleti Aliyye’ye isyan suçundandır. Şehzade Bayezid melankolik tabiatlı, zeki, cesur ve birazda fevri bir kişiliğe sahiptir. “Şahi” takma adı ile yazdığı şiirler öne çıkar. Şehzade Bayezid’in babasından af dilemek için yazdığı şiir ve babasının cevaben yazdığı dörtlükler durumu açıklar niteliktedir. Şehzade Bayezid’in ölümünden sonra Bursa’ya nakledilen hanımı bir kale içinde bekletilmiş ve yanında bulunan üç yaşındaki oğlu da öldürülmüştür.

Bir önceki yazımız olan Şehzade Cem Sultan Olayı Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İletişim
Kategoriler