Selçuklular ve Melikşah Dönemi

Uygun fiyatlı sosyal medya yönetim ve danışmanlık hizmeti DMM TURKEY ile başarıyı yakalayın.

Türkistan Seferi sırasında şehit olan ve ani vefatı bir müddet gizlenen Alp Arslan, ölüm döşeğinde bulunduğu sırada asker ve idarecilerinden veliahdı Melikşah’ı tahta oturtmaları hususunda söz almıştı. 25 Kasım 1072’de devletin ileri gelen isimleri tarafından Melikşah tahta oturtulur. Ordu münasebetlerini güçlendirmek adına da çok miktarda hediye dağıtılıp askerlerin maaşları artırılır. Amcası Kavurt bey de o dönemde iktidara talip olduğu için baş kaldıranlardan olacaktır. Melikşah, oğlu varken amcalara söz düşmez diyerek tahtı sahiplenen Kavurt beyle mücadeleye başlar.

Melikşah; tarih kaynaklarında; uzun boylu, biraz tombulca ve beyaz tenli olarak tasvir edilmekte. Babası Alparslan, 1072’de Karahanlılara karşı sefer düzenlediği sırada esir aldığı bir Karahanlı kale idarecisi ve komutanı Yusuf Harzemi tarafından şehit edilecektir. Babası yıllarında vezirlik makamına oturan Nizamülmülk görevine devam etmektedir. Melikşah’ın mühim komutanları arasında Emir Bozan (ö.1094), Emir Savtekin (ö.1084), Emir Porsuk (ö.1099), Emir Goharayın (ö.1100), Emir Aksungur (ö.1094) ve Kumak gösterilmektedir.

Çağrı Bey’in oğlu ve aynı amcası Kavurt (Bey) Melikşah’ın başa geçmesini kabul edemez. Melikşah yanında ünlü Vezirlerden Nizamülmülk ile birlikte batıya İran içlerine kadar girdi. İki kuvvet, 17 Nisan 1073 tarihinde Karaç mevkisinde (şimdilerde İran’da “Erak”) “Karaç Muharebesi” ‘ne başladı. Melikşah’ın kuvvetlerinde bulunan birçok Türkmen Kavurt Bey’in ordusuna dahil olacaktı. Buna rağmen Melikşah harbi kazandı ve galip geldi. Kavurt Bey idam edilir ve iki oğlunun da gözlerine mil çekilip kör edilirler. Böylece Selçuklu memleketinde bulunan emirler arasında Melikşah Sultan olarak tayin edilmiş oldu.

Devrin en mühim kişileri arasında bilim alanında Ömer Hayyam ve baş vezir ünlü Nizamülmülk siyaset dalında görülür. Sultan Melikşah’ın 20 yıllık iktidar süresi, Selçukluların zirve dönemini gösterir. Sınırlarını Çin’den Akdeniz’e kadar genişlettiği devleti, bir cihan imparatorluğuna dönüşecektir. Ülkenin her kısmında; medrese, cami, köprü, su yolu gibi eserlerle mamur edildi. Sultan kendisinin de özel merakının olduğu astronomiyi teşvik için rasathaneler kurdu. Kendi adıyla meşhur olacak Takvim-i Celali, bilimsel bir çalışmanın ürünü olup sonraki yıllarda da kullanılmıştır. Sağlam, kuvvetli kişiliği sayesinde Müslüman, gayrı müslim bütün halkı üzerinde adaletli bir yönetim tesisini başarmıştır.

İsfahan’a nakledilen Melikşah’ın naaşı da, burada kendisinin kurdurduğu medreseye defnedildi. (Doğumu: 1055 – Ölümü ise 1092’dir) Melikşah’tan sonra Selçuklular eski kuvvetini elde edemedi. Bu yıllar fetret devri olarak nitelendirilmektedir. Melikşah avı sever ve alimleri himaye ederdi. Gazali, Kaşgarlı Mahmud ve Ömer Hayyam gibi alim ve şairleri korudu ve kolladı. Ticari mallardan elde edilen vergilerin bazılarını kaldırttı. Bazı kiliseler, manastır ve rahipler vergiden muaf kaldı. Hac yolları üzerinde su kuyuları açtırarak yol güzergahlarının emniyetini sağladı.

Uygun fiyatlı sosyal medya yönetim ve danışmanlık hizmeti DMM TURKEY ile başarıyı yakalayın.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İletişim
Kategoriler