Son Osmanlı Sadrazamı Ahmet Tevfik Paşa

Soyadı kanunundan sonra Ahmet Tevfik Okday adını alan Ahmet Tevfik Paşa; (11 Şubat 1845, İstanbul – 8 Ekim 1936, İstanbul, Türkiye), son Osmanlı Sadrazamı olarak kayıtlara geçer. II. Abdülhamid yıllarının Dışişleri Bakanı (Hariciye Nazırı) olarak 14 sene görev yaptıktan sonra esasen beş dönem, toplamda iki yıl dört ay yirmi dokuz gün sadrazamlık yaptı. 1895’te Berlin Sefiri olarak görev başında olduğu sırada II. Abdülhamid tarafından İstanbul’a çağrılarak Hariciye Nazırlığı görevine atanır. Bu görevini aralıksız olarak 1909’a kadar sürdürür. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Ayan Meclisi üyeliği yaptı. Kırım Tatarı Ferik İsmail Hakkı Paşa’nın oğludur.

Birinci sadrazamlık dönemi, Hareket Ordusu’nun İstanbul’a girerek denetimi ele geçirmesi ve II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ile 5 Mayıs 1909’da son buldu. İstifasının ardından Londra Sefirliğine atandı. Görevini 1911-1914 arasında sürdürdü. Osmanlı İmparatorluğu’nun İngilizlere savaş ilan etmesi üzerine geri çağrıldı. I. Dünya Savaşı’ndan sonra Mondros Mütarekesi’ni imzalayan Ahmed İzzet Paşa’nın istifası sonrası 11 Kasım 1918’de ikinci kez sadrazamlığa getirildi.

22 Nisan 1920 tarihinde; I. Dünya Savaşı sonrası barış görüşmelerinin yapıldığı Paris Barış Konferansında heyete başkanlık yaptı. Bildirilen şartları çok ağır bularak hafifletilmesini istedi. Kabul edilmemesi üzerine 11 Temmuz 1920’de şartları reddederek İstanbul’a döndü. Daha sonra Paris’e Damat Ferit başkanlığında gönderilen bir başka heyet, şartları kabul ederek Sevr’i imzaladı. 21 Ekim 1920’de yerine getirildiği Damat Ferit Paşa’nın makamında üç yıl sadrazamlık yaptı. Görevi sırasında TBMM’ne, Londra Konferansı’na birlikte katılmayı önerse de Mustafa Kemal’in reddetmesi üzerine konferansta Ankara Hükümeti’ni Bekir Sami Bey, İstanbul Hükümeti’ni ise Tevfik Paşa temsil etti. Konferans sırasında Türkiye’nin tek temsilcisinin Ankara Hükumeti olduğunu vurgulayarak sözü Bekir Sami Bey’e bıraktı.

ahmed_tevfik_pasha

Saltanatın kaldırılmasından sonra 4 Kasım 1922’de istifa etti. Sadaret mührünü ise iade edemedi. Bu mühür ailesi tarafından saklanacaktır. 1934’te “Okday” soyadını aldı. 8 Ekim 1936’de de vefat etti. Beşiktaş’taki Yahya Efendi Tekkesi’ne defnedilen naaşı, daha sonra ailesi tarafından Edirnekapı Şehitliğindeki aile mezarlığına nakledildi. Hatıratı, torunu Şefik Okday tarafından, “Büyükbabam Son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa” (1986) adıyla yayınlanmıştır.

Bir önceki yazımız olan Halifeliğin Kaldırılması Hakkında Bilgiler başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir