Yerli Uçak Hakkında Hiç Duymadıklarınız

Türkiye fason teknoloji üretiminde Dünya’da önde gelen ülkelerden; misal bir sürü otomotiv fabrikası ülkemizde faaliyet gösteriyor ama ağırlıklı olarak hala montaj halindeyiz. Uçak imal bile etsek Dünya’da kime satacağız gibi önemli bir soru da karşımıza çıkıyor. Uçak imali gibi zerre hata kabul etmeyecek bir taşıtın hayalini kurmak, daha otomobil imal edememişken fazlaca iddialı. Boeing ve Airbus gibi kağıt uçak yapsa alacağın devler dahi yeni model çıkartırken hayalinde bile göremeyeceğin pazar araştırmaları yapıyor, daha kağıt üzerinden imal etmeden 40-50 tane sipariş alıyorlar ve işe öyle başlıyorlar. Uçak – evet şu anda katma değeri en yüksek ürünlerden birisi ancak ülke olarak bu alanda önde gelen yan sanayi – parça – komponent üreticisi değiliz, herhangi bir konuda önde gelen dizayn ofisleri veya mühendislik firmalarına da sahip hiç değiliz. Özetle parçaları alıp birleştirince uçak yapmış olmuyoruz. Optik malzemeleri Japonya’dan Almanya’dan alacaksın, çipleri Malezya’dan Intel’den, civatasını bile ecnebiden alırken “yerli yapıyoruz” diye yırtınmayacaksın!


3 nalıyla bir tayı eksik!

Davutoğlu’na göre 2019’a kadar 1.5 milyar dolar para saçarak 10 tane üreteceğimiz, 2022’ye kadar da adet olarak 48’e yükselecek milli (!) uçağımız. Hızlı değil, hızlandırılmış tren faciasını unutmayan biri olarak şahsen ben binmem – eş dost akraba kim varsa etrafımda bindirmem. Ha devlet büyüklerimiz makam uçaklarını yerli olanla değiştirirse o gün biletimi alırım açıkça ifade edeyim. Airbus gibi bir dev dahi çok uluslu üretip test ettiği sonrasında seri üretime geçtiği bir uçağı 100 ila 500 milyon dolardan satarken bizim 1.5 milyar dolara sıfır bilgimiz olan bir alanda imalata başlayacak oluşumuz siz ne kadar samimi geliyor? Yani adamların 3-4 uçağı parasına yerli uçak sahibi olacakmışız. Cola Turka sırf Türk diye kaç kişi Coca Cola’yı bıraktı? Sırf yerli diye o otomobili alacak mıyız? Ya da sırf yerli diye o uçağa binecek miyiz? Yılda 10 milyon otomobil üreten devler dahi yüzde 3 kar marjı ile çalışıyor ama yerli oto yaptık mı yaptık işte! Lafta…

Yerli uçak yapmak milli sınırlar içinde Amerika’yla Suriyeli kaçkınlara askeri eğitim vermeye, Almanla – Japonla yalvar yakar olup 3 km metro yapmaya benzemez. En iyi ihtimalle 15 yıl sonra seri üretime geçebileceğimiz, benzerlerine göre çok daha az performanslı ama muadillerinden 2.5 kat fiyat pahalı savaş uçağı yapma konusunda da herkes hem fikir. Sebep? Yerli üretimin – yerli yapıyoruz’un anlamı “yerli montaj” Üretim hattı 15 sene önce kapatılmış Dornier 328 ve Dornier 328 Jet’in; T-328 ve TRJ-328 olarak üretilmesini – “uçagg yapıyoruzz” olarak millete kitlemeyin. Rögar kapağını asfalta sıfırlayamayazken uçağı rüyamızda göremeyiz.

Bugün Dünya üzerindeki en büyük türbin motor üreticisi İngiliz Rolls-Royce, yüzde yüz zaten yerli olamazsın. Boeing kritik her parçayı kendi üretmiyor. Özgün tasarım sonrası en ekonomik nereden temin edebiliyorsa oradan getirtiyor; Tayland, Kore, Çin vs. Yine de yerli uçak üretiminin hayali kurmak son derece motive edici bir durum atlamamak gerek! 20 yıl sonra kimseye satamayacak bir ürünümüz olsa bile bunun başka yan sektörlere ilerde getireceği faydalar mühim. Üstelik yerli uçak bundan 80 yıl önce zaten üretildi buyurun okuyun!

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir